optimmed

Dlaczego z psychiatrą można porozmawiać o zaburzeniach seksualnych?

Psychiatrzy najczęściej nie kojarzą się z profesją pomagającą osobom z zaburzeniami seksualnymi, a niesłusznie. Poza lekarzem seksuologiem, urologiem, ginekologiem, także psychiatra jest specjalistą, z którym nie tylko można, ale nawet należy porozmawiać o własnym funkcjonowaniu seksualnym. Zresztą fakt, że w Polsce istnieje odrębna specjalizacja zajmująca się zdrowiem seksualnym jest w skali Europy raczej wyjątkiem niż regułą. W większości krajów zdrowiem seksualnym pacjentów zajmują się wszyscy specjaliści dla których jest to istotne z punktu widzenia leczonych przez nich schorzeń.

Rozmawianie z psychiatrą o własnej seksualności może rodzić trudności po obu stronach. Według badań, lekarze często boją się samodzielnie pytać o ten wątek, gdyż nie mieli na studiach zajęć z zakresu seksuologii, albo nie chcą się narzucać pacjentowi. Z drugiej strony pacjenci oczekują, że to specjalista wniesie ten temat, nie wiedzą czy jest na to miejsce w relacji z lekarzem, bądź obawiają się, że tego lekarza zawstydzą. Warto w sytuacji tych wątpliwości wziąć pod uwagę, że psychiatra jest specjalistą, który ma na celu pomaganie innym, w swojej pracy klinicznej z pewnością zetknął się z różnymi zagadnieniami, a ze wzrostem doświadczenia zazwyczaj wzrasta także poczucie własnych kompetencji w zakresie niesienia pacjentom pomocy.

Ponadto, już podczas pierwszej konsultacji z psychiatrą jest miejsce na poruszenie tematu funkcjonowania seksualnego, gdyż poza pytaniem o sen i apetyt ze strony lekarza powinno paść również standardowe pytanie o potrzeby seksualne jako element oceny stanu psychicznego. Taka ocena jest niezbędna do postawienia właściwej diagnozy oraz pełnego opisu stanu zdrowia pacjenta. Również między zaburzeniami seksualnymi, a zaburzeniami psychicznymi istnieje dwukierunkowa zależność. Mianowicie, zaburzenia seksualne mogą się pojawiać w przebiegu samej choroby psychicznej, być wynikiem działań niepożądanych leków zleconych przez psychiatrę, a także sam fakt występowania zaburzenia seksualnego może wtórnie wywołać np. zaburzenia nastroju. Warto zatem już na wstępie ocenić funkcjonowanie seksualne, by potem wiedzieć jak się ono zmienia.

Choć psychiatrze wydaje się to oczywiste, niewiele osób ma świadomość, że zaburzenia seksualne mieszczą się w międzynarodowej klasyfikacji chorób w tym samym rozdziale co zaburzenia psychiczne. Nic nie stoi zatem na przeszkodzie, by np. z zaburzeniami erekcji zgłosić się do psychiatry. W przypadku zaburzeń seksualnych opcji leczenia farmakologicznego jest stosunkowo niewiele. Istnieją tabletki na zaburzenia erekcji i wytrysk przedwczesny. Nie zawsze są one skuteczne, a uzyskanie leków wymaga posiadania recepty. Co prawda jeden z leków na zaburzenia erekcji od niedawna dostępny jest także bez recepty, ale w dawce niższej niż skuteczna. Mądrym pomysłem jest także skonsultowanie się z lekarzem jeszcze przed przyjęciem leku, aby ocenić ewentualne przeciwwskazania i bezpieczeństwo stosowania leków. Z różnych względów dość wysoki jest także odsetek pacjentów, którzy przerywają leczenie tabletkami mimo ich skuteczności w niwelowaniu objawów dysfunkcji seksualnej. Pacjenci ci mogą być kandydatami do psychoterapii.

Kobietom z zaburzeniami seksualnymi farmakoterapia nie ma nic do zaproponowania, zaś zaburzenia te występują u prawie połowy kobiet w populacji ogólnej. Wówczas metodą leczenia z wyboru jest psychoterapia, preferencyjnie terapia poznawczo-behawioralna. Skierowanie na psychoterapię także najłatwiej uzyskać u psychiatry, a powierzanie mu wiadomości na temat tak delikatnej materii jak zdrowie seksualne są objęte tajemnicą lekarską.

Poinformowanie lekarza psychiatry, że przyjmowane aktualnie leki przeciwdepresyjne czy przeciwpsychotyczne negatywnie wpływają na funkcjonowanie seksualne jest zdecydowanie lepszym rozwiązaniem niż ich samowolne odstawienie bez podania prawdziwej przyczyny. Może się okazać, że specjalista zmieni leki na takie, które nie powodują dysfunkcji, a jednocześnie będą skuteczne w schorzeniu podstawowym. Ponadto, odpowiednio wczesne rozpoznanie samego zaburzenia seksualnego, jego przyczyn, oraz zastosowanie leczenia może zapobiec wtórnemu rozwinięciu się np. zaburzeń depresyjnych u danego pacjenta.

Reasumując, psychiatra wydaje się dobrze przygotowanym, życzliwym i profesjonalny partnerem do rozmów na temat zdrowia seksualnego i w zasadnie niemożliwe jest przeprowadzenie rzetelnego badania psychiatrycznego bez oceny sfery funkcjonowania seksualnego pacjenta.

lek. Agata Leśnicka

Finansuje misato Gdańsk

stat4u