optimmed

Przyjaciele:

Formy leczenia psychiatrycznego w Polsce

W Polsce leczenie psychiatryczne można najogólniej podzielić na 5 form:

• leczenie ambulatoryjne
• leczenie szpitalne
• leczenie środowiskowe
• rehabilitacja psychiatryczna
• interwencja kryzysowa

Leczenie ambulatoryjne
Leczenie ambulatoryjne najczęściej odbywa się w Poradniach Zdrowia Psychicznego (PZP). Zadaniem tych poradni jest rozpoznawanie, leczenie i profilaktyka wszystkich zaburzeń natury psychicznej. Poradnie działają w wyznaczone dni i godziny. Pracują w nich zarówno lekarze psychiatrzy jak i psychologowie. Do lekarza psychiatry skierowanie nie jest wymagana, natomiast do psychologa tak. Wyróżnia się różne formy poradni: poradnie zdrowia psychicznego ogólne, poradnie dla dzieci i młodzieży, poradnie leczenia zaburzeń nerwicowych, poradnie psychologiczne, poradnie seksuologiczne i patologii współżycia. Gdy zaistnieje taka potrzeba, lekarz pracujący w poradni przekieruje pacjenta do szpitala lub opieki środowiskowej.

Leczenie szpitalne
Na leczenie szpitalne psychiatryczne kieruje lekarz. W tym celu wystawia skierowanie do szpitala. W uzasadnionych przypadkach do szpitala może się zgłosić pacjent bez skierowania, wówczas zostanie zbadany przez zespół lekarski na izbie przyjęć i podjęta zostanie decyzja o ew. hospitalizacji. Skierowanie ważne jest 14 dni od dnia wystawienia.
W szpitalu mogą być umieszczone osoby bez zgody. Zgodnie z art. 23Ustawy o Ochronie Zdrowia Psychicznego, osoba chora psychicznie może być przyjęta do szpitala psychiatrycznego bez zgody (...) tylko wtedy, jeśli jej dotychczasowe zachowanie wskazuje na to, że z powodu tej choroby zagraża bezpośrednio własnemu życiu albo życiu lub zdrowiu innych osób. Art. 24 tejże Ustawy mówi iż osoba, której dotychczasowe zachowanie wskazuje na to, że z powodu zaburzeń psychicznych zagraża bezpośrednio swojemu życiu albo życiu lub zdrowiu innych osób, a zachodzą wątpliwości czy jest ona chora psychicznie, może być przyjęta bez wymaganej zgody do szpitala w celu wyjaśnienia tych wątpliwości. Możliwe jest także przyjęcie w tzw. trybie wnioskowym np. po przeprowadzonym postępowaniu sądowym (art. 29 Ustawy o Ochronie Zdrowia Psychicznego). Oddziały szpitalne dzielą się na:
• całodobowe, np. ogólnopsychiatryczne, dzieci i młodzieży, leczenia uzależnień, psychogeriatryczne, zaburzeń nerwicowych, leczenia depresji i zaburzeń lękowych itp.
• dzienne

Oddział Dzienny Psychiatryczny
Jest to forma leczenia dla pacjentów bez wskazań do leczenia całodobowego, dla pacjentów po pobycie w szpitalu jako kontynuacja leczenia, dla pacjentów u których dotychczasowe leczenie ambulatoryjne nie było skuteczne. Głównym zadaniem oddziału jest osiągnięcie poprawy funkcjonowania pacjentów i ich samopoczucia, redukcja objawów i zachowań objawowych, zapobieganie nawrotom choroby, poprawa funkcjonowania społecznego i zaradności życiowej, poprawa samooceny, aktywizacja i pomocy w podjęciu aktywności społecznej i zawodowej. Praca terapeutyczna z pacjentami obejmuje oddziaływania medyczne i psychologiczne dostosowane do aktualnego stanu pacjenta i możliwości zespołu terapeutycznego i odbywa się na zasadach społeczności terapeutycznej w małej grupie pacjentów. Skierowanie do Oddziału wystawia lekarz a pobyt jest bezpłatny. Leczenie na tym oddziale trwa od kilku tygodniu do kilku miesięcy.

Leczenie środowiskowe
To nowa forma terapii dla osób cierpiących na przewlekłe zaburzenia psychiczne. Od kilku lat intensywnie rozwija się w Polsce. Jest to model zalecany przez większość światowych organizacji zdrowia. Model środowiskowej opieki, skierowany jest głównie do osób:
• które zakończyły leczenie w oddziałach całodobowych lub dziennych i wymagają dalszych, intensywnych oddziaływań socjoterapeutycznych, farmakologiczny i rehabilitacyjnych
• z którymi nie udało się uzyskać trwałej efektywnej współpracy w leczeniu w warunkach oddziału szpitalnego lub poradni (chorzy wielokrotnie hospitalizowani)
• nie utrzymują się w innych formach leczenia.
Podstawową formą kontaktu z pacjentem są wizyty domowe i ambulatoryjne. W ramach oddziaływań zapewniona jest opieka różnych specjalistów, w tym lekarza psychiatry, psychologa, psychoterapeuty, pielęgniarki, terapeuty środowiskowego i pracownika socjalnego. Taki zespół współpracuje nie tylko z pacjentem, ale również z jego rodziną. W razie potrzeby każdy z pracowników służy swoją wiedzą i pomocą. Opieką Zespołu mogą być objęte osoby zgłaszające się z własnej inicjatywy, z inicjatywy rodziny lub kierowane przez publiczne i niepubliczne zakłady opieki zdrowotnej oraz organy pomocy społecznej i inne organizacje społeczne. Porady i wizyty w Zespole Leczenia Środowiskowego udzielane są w ramach kontraktu z NFZ i są bezpłatne.

Rehabilitacja psychiatryczne:

Środowiskowy Dom Samopomocy (ŚDS)
Jest to miejsce przeznaczone głównie dla osób leczonych psychiatrycznie bądź wypisanych ze szpitala wymagających rehabilitacji, zwłaszcza społecznej. Najczęściej odbywa się w formie dziennego pobytu. Może być administrowany przez pomoc społeczną, fundację lub stowarzyszenie. Zadaniem domów jest budowanie sieci oparcia społecznego, przygotowanie do życia w społeczeństwie i funkcjonowania w środowisku.

Oddział Rehabilitacyjno – Opiekuńczy Psychiatryczny
Do takiego oddziału są kierowani pacjenci nie wymagający leczenia szpitalnego, niezdolni do samodzielnej egzystencji, oczekujący na miejsce w domu Pomocy Społecznej. Skierowanie wystawia lekarz psychiatra lub lekarz innej specjalności po konsultacji z psychiatrą. Skierowanie jest najczęściej wymagane przed przyjęciem wniosku o miejsce w domu pomocy społecznej. Na tego typu oddziały najczęściej przyjmowane są osoby z zespołami otępiennymi oraz innymi zaburzeniami psychicznymi powodującymi niesamodzielność oraz konieczność opieki.

Dom Pomocy Społecznej (DPS)
Jest to placówka dla osób, które z powodu choroby (także psychicznej), upośledzenia umysłowego, niedołężności fizycznej nie są w stanie samodzielnie zaspakajać potrzeb życiowych, nie mają możliwości korzystania z opieki innych osób, potrzebują stałej opieki i pielęgnacji, lecz nie wymagają leczenia szpitalnego. Każdy lekarz (niezależnie od specjalności) może zaproponować i wypełnić część lekarską wniosku o umieszczenie w DPS. W sporządzanym wniosku należy uwzględnić funkcjonowanie w środowisku, także zasięgnąć opinii lekarza psychiatry, który ocenia stan psychiczny, opiniuje o braku przeciwwskazań do umieszczenia w DPS. Najczęściej kierowane są osoby z zespołami otępiennymi, przewlekłymi chorobami psychicznymi (np. schizofrenia)

Interwencja kryzysowa
Celem ośrodków interwencji kryzysowej jest udzielanie doraźnej pomocy potrzebującym tego osobom. Jest to forma przeznaczona dla osób w sytuacjach kryzysowych, z zaburzeniami adaptacyjnymi, zaburzeniami depresyjnymi reaktywnymi. Ośrodki interwencji kryzysowej zazwyczaj działają całą dobę, dzięki czemu praktycznie o każdej godzinie istnieje możliwość kontaktu osobistego lub telefonicznego z wykwalifikowanym terapeutą. Adresy i telefony są dostępne w PZP, oddziałach Psychiatrycznych, MOPS, ośrodkach polityki społecznej itp. Pomoc udzielana w tych ośrodkach jest bezpłatna. Nie jest potrzebne skierowanie. Pomoc może odbywać się indywidualnie lub grupowo. Opracowanie: dr n. med. Paweł Zielazny

Finansuje misato Gdańsk

stat4u