optimmed

Przyjaciele:

Leczenie farmakologiczne w depresji
Depresja jest zaburzeniem afektywnym, które niewątpliwie powoduje cierpienie i wymaga leczenia. Istnieją dwa sposoby terapii depresji: psychoterapia i farmakoterapia, z czego stosowanie tabletek jest bardziej dostępne, ale także budzi więcej obaw niż psychoterapia. Poniżej przedstawiono kilka powszechnych pytań na temat farmakoterapii depresji wraz z odpowiedziami.

Czy depresję zawsze leczy się za pomocą tabletek?
Nie zawsze. Stosowanie tabletek jest niezbędne w bardzo nasilonych objawach depresji, czasem decydują się na to również osoby niechętnie nastawione do psychoterapii, lub nie mające możliwości jej podjęcia. W depresji o nasileniu lekkim, czy umiarkowanym skuteczność psychoterapii poznawczo-behawioralnej i farmakoterapii są porównywalne. Pacjent w zdecydowanej większości przypadków ma prawo podjąć decyzję, czy godzi się na przyjmowanie leków przeciwdepresyjnych i nie można na nim takiej decyzji wymusić. Warto zatem odbyć indywidualną konsultację specjalistyczną celem rozważenia różnych możliwości leczenia.

Jak działają antydepresanty?
Leki przeciwdepresyjne działają na poziomie mózgu, ale to nie znaczy że uzależniają. Istnieje kilka głównych grup leków przeciwdepresyjnych, ale w większości przypadków podstawowy mechanizm działania wpływa na serotoninę na poziomie połączeń między komórkami nerwowymi w mózgu. Nowoczesne leki przeciwdepresyjne hamują wychwyt zwrotny serotoniny, czyli zatrzymują fizjologiczny proces następujący po uwolnieniu serotoniny w synapsie. Dzięki temu serotonina ta nie jest zbyt szybko „sprzątana” i dzięki temu dłużej działa na odpowiednie dla niej receptory. Typów receptorów odpowiadających na serotoninę jest w mózgu bardzo dużo, bo jest to bardzo stary ewolucyjnie przekaźnik, dlatego leki działające na ten neuroprzekaźnik wywierają tak różnorodny wpływ na stan psychiczny (nie tylko na nastrój i poziom energii, ale też drażliwość, płaczliwość, sen i apetyt).
Nie ma sensu przyjmowanie leków przeciwdepresyjnych przez osobę, która nie ma zaburzenia psychicznego. Nie poprawiają one funkcjonowania psychicznego osoby zdrowej, nie zwiększają kreatywności, poziomu energii, czy otwartości względem innych ludzi. Ich działanie widoczne jest jedynie u osób, które z powodu choroby funkcjonują poniżej swojej normy. Antydepresanty wpływają na mózg w takich sposób, że zwiększają szansę na zdrowienie z choroby.

Choruję na liczne inne choroby, czy mogę brać antydepresanty?
O tych schorzeniach somatycznych na pewno należy poinformować lekarza, który ma zalecić antydepresant. Leki przeciwdepresyjne są zalecane przez szereg specjalistów, poza psychiatrami, najczęściej przepisują je lekarze rodzinni, neurolodzy czy onkolodzy. Niektóre choroby mogą stanowić przeciwwskazanie do stosowania leków przeciwdepresyjnych, ale jest to sytuacja rzadka. Specjalista przy doborze leku powinien uwzględnić oczekiwania pacjenta w tym zakresie oraz współchorobowość z innymi schorzeniami i tak dobrać lek by nie zaostrzał on objawów somatycznych, ani nie wchodził w interakcje z innymi lekami. Należy także pamiętać, że choroby przewlekłe predysponują do występowania depresji, bezsenności, a niektóre także do zaburzeń lękowych. W leczeniu wszystkich tych rozpoznań można z powodzeniem wykorzystać antydepresanty, a tym samym znacznie poprawić jakość życia pacjenta.

Na efekty leków przeciwdepresyjnych trzeba czekać, ile?
Leki przeciwdepresyjne wymagają codziennego przyjmowania przez dłuższy czas, aby w ogóle uzyskać efekty. Nie ma sensu ich przyjmować tylko w sytuacji większego stresu, albo niesystematycznie. Pierwsze efekty widoczne mogą być po minimum dwóch tygodniach stosowania leków, zaś skuteczność leczenia według standardów oceniamy po 4-6 tygodniach. To ważna uwaga, gdyż przedwczesne odstawienie leków uniemożliwia ocenę czy rzeczywiście mogłyby one być skuteczne u danego pacjenta. Warto to mieć na uwadze, gdyż w przeciwnym wypadku łatwo nabrać przekonania, że „nic nie działa”.

Czy leki przeciwdepresyjne uzależniają?
Zdecydowanie nie, podobnie jak w przypadku większości leków stosowanych przez psychiatrów. Leki przeciwdepresyjne nie dostarczają serotoniny z zewnątrz, a jedynie sprzyjają lepszemu wykorzystaniu tego neuroprzekaźnika, który jest naturalnie produkowany w mózgu. Leki przeciwdepresyjne nie zmieniają osobowości, nie czynią z człowieka zombie, nie usypiają nadmiernie. Jeśli są źle tolerowane lub nieskuteczne, należy zgłosić się do psychiatry, aby przedyskutować zmianę sposobu leczenia.

Jakie są działania niepożądane, a jakie korzyści z przyjmowania leków przeciwdepresyjnych?
Leki przeciwdepresyjne niwelują objawy obniżonego nastroju, drażliwości, płaczliwości, przywracają radość z życia, mogą uregulować sen. Oddziałują one też na objawy lęku, a to dzięki dużej liczbie receptorów w mózgu na które oddziałują. Niestety, nie ma jednak leku bez działań niepożądanych i powinny one być omówione podczas podejmowania decyzji o włączeniu leku. Najczęściej występują one podczas pierwszych dwóch tygodni stosowania antydepresantów i polegają na nudnościach, poczuciu niepokoju, zwiększonej potliwości, suchości w jamie ustnej, oddawaniu luźniejszy stolców oraz obniżeniu libido. Lista działań niepożądanych wymienianych na ulotce jest zdecydowanie dłuższa, ale jest to spowodowanie wymienianiem także bardzo rzadkich powikłań. W ogromnej większości przypadków leki przeciwdepresyjne nie wpływają na zdolność do prowadzenia pojazdów, czy obsługi maszyn, ale należy się oczywiście kierować zdrowym rozsądkiem i odstąpić od tych czynności w sytuacji nadmiernej senności polekowej czy zaburzeń ostrości widzenia.

Jak długo trzeba stosować leki przeciwdepresyjne w leczeniu depresji?
Choć poprawa wynikająca ze stosowania leków z tej grupy w depresji powinna być widoczna po 4-6 tygodniach, to zaleca się ich stosowanie znacznie dłużej. Jest to rodzaj profilaktyki zabezpieczającej przed zbyt szybkim nawrotem. Faza profilaktycznego przyjmowania leku w tej samej dawce, która okazała się skuteczna powinna trwać kolejne 6 do 9 miesięcy i zabezpiecza ona przed przedwczesnym powrotem do psychiatry celem leczenia tego samego epizodu depresyjnego. Zdarzają się także sytuacje, w których osoba z depresją przyjmuje leki dożywotnio, ale dotyczy to szczególnej grupy pacjentów, którzy nigdy nie osiągnęli pełnej poprawy, mieli krótkie okresy bezobjawowe, lub doświadczali nawrotu przy każdej próbie odstawienia leku.

Jak odstawia się leki przeciwdepresyjne?
Stopniowo. Odstawienie nigdy nie powinno następować gwałtownie, im dłuższy okres stosowania leku, tym wolniejsze będzie jego odstawianie. Oprócz upłynięcia minimalnego okresu przyjmowania, na wybór momentu odstawiania leku przeciwdepresyjnego mają wpływ także inne czynniki, jak np. życzenie pacjenta, pora roku, fakt, czy jest to dobry życiowo moment bez burzliwych zmian na lepsze lub gorsze (np. sprawa rozwodowa, awans, przeprowadzka, wejście w nowy związek).

lek. Agata Leśnicka

Finansuje misato Gdańsk

stat4u

test

Witamy Informacje
dla Pacjentów
Rejestracja Zespół leczący Kontakt Przetargi
i oferty pracy
Dowiedz się więcej! Polecane publikacje Materiały do
autodiagnozy
Konsultacje on-line Gdański Model
Deinstytucjonalizacji