optimmed

Nieśmiałość

Nieśmiałość możemy rozumieć na dwa sposoby:

• Może być krótkotrwałym doświadczeniem, które znane jest większości ludzi. Są to stany przejściowe, często związane z istotnymi dla nas wydarzeniami jak np. zmiana szkoły, miejsca pracy, okres dojrzewania itp. Często w tym wypadku mówimy o onieśmieleniu.
• Jako względnie stała cecha osobowości. W tym wypadku muszą wystąpić 3 elementy: identyfikacja siebie jako osoby nieśmiałej, trwała tendencja do zahamowania zachowań pożądanych społecznie oraz odczucie napięcia i dyskomfortu w sytuacjach społecznych. Ta forma może występować przez całe życie, ale równie często występuje tylko w konkretnych sytuacjach.

Warto pamiętać i rozróżniać nieśmiałość od introwersji czy lęku społecznego. Różnica między introwersją a nieśmiałością tkwi w motywacji. Osoby nieśmiałe mają najczęściej problem z nawiązywaniem relacji społecznych (chcą nawiązywać ale nie potrafią), natomiast introwertycy nie mają takich potrzeb (wolą spędzać czas samotnie). W lęku społecznym mamy do czynienia z lękiem przed oceną, przed sytuacjami społecznymi, jest to obawa jak możemy być postrzegani przez innych. To ważne rozróżnienia, gdyż w przypadku introwersji, zmiana zachowania będzie cię dużo kosztować i co ważniejsze, wcale ze zmiany nie będziesz z tego powodu szczęśliwszy. Natomiast lęk społeczny może być często zwykłą tremą.

O nieśmiałości chorobliwej, mówimy zazwyczaj gdy:
• uniemożliwia ci realizację ważnych życiowych zadań,
• łączy się z negatywną samooceną
• wywołuje silne, negatywne uczucia, emocje
• nie potrafisz dostrzec nic pozytywnego, w tym, że jesteś nieśmiały.
By dobrze przygotować się do zmian i pokonać swoją nieśmiałość, należy przede wszystkim poznać ją, zrozumieć jej zasady. Warto w tym celu głębiej się jej przyjrzeć, zaobserwować kiedy się pojawia, a w jakich sytuacjach nie występuje, jakie są plusy i minusy bycia nieśmiałym, czy jest to cecha czy dyspozycja (jak wyżej) czy wreszcie mamy do czynienia z nieśmiałością prywatną czy publiczną. W przypadku nieśmiałości prywatnej to tylko ty postrzegasz siebie jako osobę nieśmiałą, inni ludzie tak cię nie widzą. W nieśmiałości publicznej inni nie zaprzeczają, gdy mówisz, że jesteś nieśmiały.

Zanim podejmiesz leczenie u specjalisty, warto także zrobić sobie bilans zysków i strat, odpowiedzieć sobie na pytanie, co zyskujesz a co tracisz, będąc osobą nieśmiałą. Czasami jest tak, że nie uświadamiamy sobie tego, ale dzięki nieśmiałości czerpiemy jakieś podświadome zyski. Przykładem takich zachowań mogą być sytuacje, w których jesteś ulgowo traktowany, właśnie ze względu na swoją nieśmiałość (w szkole, w pracy). Dostrzeżenie tych korzyści, jest niezbędne, by skutecznie zmienić nastawienie.

Przed przystąpieniem do wprowadzania zmian w swoim życiu, dobrze jest też zastanowić się nad trudnościami, które mogą się pojawiać. Dzięki temu można łatwiej się na nie przygotować i skuteczniej je pokonać.

Wprowadzanie zmian najlepiej zacząć od najprostszych spraw, gdyż przeprowadzenie ich z powodzeniem, zwiększa poczucie sprawstwa i staje się samonapędzającym się mechanizmem podtrzymującym zmianę w pozytywnym kierunku.

Jeśli nieśmiałość jest twoją cechą osobowości, warto byś podjął leczenie. Nieśmiałość można pokonać, choć wymaga to nieco cierpliwości. Dobrym i zalecanym sposobem na walkę z nieśmiałością jest kontakt ze specjalistą. Najlepiej, gdy będzie to psycholog specjalizujący się nurcie terapii poznawczo – behawioralnej (CBT). Dzięki odpowiednim ćwiczeniom i treningowi umiejętności społecznych (w tym także ćwiczeń w domu), większość osób skutecznie radzi sobie z tym problemem.

Jeśli masz jakiekolwiek pytania, skontaktuj się z nami.

Opracowanie: dr n. med. Paweł Zielazny

Literatura:
Staniek M. Nieśmiałość. 2013. Wydawnictwo Samosedno.
Gromnicka D. Jak zbudować poczucie własnej wartości? 2013. Wydawnictwo Samosedno.
Zimbardo P. Nieśmiałość. 2017. Wydawnictwo Naukowe PWN.
Finansuje misato Gdańsk

stat4u