optimmed

Przyjaciele:

Poczucie własnej wartości

Definicja pojęcia.

Mówiąc najkrócej, poczucie własnej wartości, to stosunek do siebie samego. Przejawia się to w opiniach na swój temat i zachowaniu względem siebie. A więc w takich kwestiach jak:
•co myślimy o sobie, czy jestem fajny czy beznadziejny
•jak traktujemy samych siebie, czy z szacunkiem, a może z wrogością, złością lub obojętnością
•jak postrzegamy samych siebie w relacjach z innymi, czy dajemy sobie prawa, czy jesteśmy dla siebie tak samo ważni jak inni
•co do siebie czujemy
•czy doceniamy własne umiejętności

Roger W. Sparks pojęcie to definiuje następująco:
•obraz samego siebie – to co widzisz i czujesz, patrząc w lustro
•koncepcja samego siebie – dostrzegane przez samego siebie własne umiejętności, zdolności, talenty, możliwości, zalety
•poczucie własnej wartości – to w jakim stopniu cenisz aspekty koncepcji samego siebie

Wysokie i niskie poczucie własnej wartości

Niskie poczucie własnej wartości wiąże się z niepewnością, niską samooceną, poczuciem bycia gorszym. Może przejawiać się także w zachowaniach agresywnych czy potrzebie dominacji – wówczas możemy zakładać maskę pewniaka czy cwaniaka by eksponować siebie, tymczasem w środku jest głęboka niepewność, w stosunku do tego, kim się rzeczywiście jest. Udawanie nie ma sensu, gdyż wówczas sami stajemy się dla siebie wrogiem.
Wysokie poczucie własnej wartości jest pożądane i dobre. Człowiek z wysokim poczuciem własnej wartości przede wszystkim kocha samego siebie. Co to znaczy? To znaczy, że traktuje siebie tak, jak należy. Przede wszystkim wymaga od siebie więcej oraz dba o swój rozwój. Kochać siebie to troska o wszystkie sfery swojego życia. To dbanie o swoje zdrowie, o swoje ciało. To również dbanie o swoje życie emocjonalne, to troska o pozytywne emocje oraz kontrola nad emocjami, które źle rozumiane mogą nam zaszkodzić – np. stres. To również dbanie o swój intelekt – uczenie się oraz odpoczynek. Kochać siebie to również dbanie o swoje życie duchowe o swoje wartości. Należy jednak pamiętać, że osoba o wysokim poczuciu własnej wartości nie wywyższa się. Nie należy mylić tego pojęcia z egoizmem i narcyzmem. Poprawnie ukształtowane poczucie własnej wartości jest nieocenionym zasobem.

Jak budować poczucie własnej wartości?

Poczucie to nie jest dane nam raz na zawsze. Wymaga świadomej pracy. Kultura, role płciowe, wychowanie czy uwarunkowania biologiczne stanowią fundament poczucia wartości. Jednak to od nas zależy w jakim kierunku będziemy się rozwijać, dlatego warto budować swoją wartość świadomie, zrezygnować z przypadkowości. Wówczas będziemy mieć poczucie, że nasze życie jest wytworem naszych własnych starań.
Często ludzie chcą dokonać radykalnej zmiany w swoim wyglądzie, charakterze czy osobowości z minuty na minutę, natychmiast. Tak się jednak nie da! Trzeba pracować krok po kroku. Trzeba cierpliwości, by zobaczyć efekty. Niejednokrotnie źródłem niezadowolenia u ludzi jest fakt, że nie potrafią stawiać sobie małych celów cząstkowych w drodze do osiągnięcia celu ostatecznego. Współcześni ludzie nie potrafią czekać! Często wykazujemy myślenie życzeniowe: „Chciałbym, żeby było lepiej, inaczej”, ale niejednokrotnie nic nie robimy w tym kierunku, tylko poprzestajemy na narzekaniu na siebie i rzeczywistość.
Kluczem do sukcesu jest zmiana myślenia i filozofii życia. By nie narażać się na marazm i nie fundować sobie kolejnej porażki, trzeba wyznaczać sobie odpowiednio małe cele i cierpliwie je realizować. Należy cel główny rozbić na drobne cele cząstkowe. Poza tym należy stawiać cele możliwe do realizacji, na miarę własnych możliwości i uniezależnić ocenę własnej osoby od opinii innych.
Najskuteczniejszą metodą w budowaniu własnej wartości jest terapia. Podczas profesjonalnie prowadzonej psychoterapii nie stanie ci się krzywda, a korzystanie z niej nie jest oznaką słabości, lecz chęci zmiany i rozwoju.

Opracowanie:
dr n. med. Paweł Zielazny

Literatura:
Branden N. 6 filarów poczucia własnej wartości. 1998. Wydawnictwo Ravi.
Staniek M. Nieśmiałość. 2013. Wydawnictwo Samosedno.
Gromnicka D. Jak zbudować poczucie własnej wartości? 2013. Wydawnictwo Samosedno.
Wojciszke B. Człowiek wśród ludzi. Zarys psychologii społecznej. 2002. Wydawnictwo Scholar.
Zimbardo P. Nieśmiałość. 2017. Wydawnictwo Naukowe PWN.
Finansuje misato Gdańsk

stat4u