optimmed

Przyjaciele:

Rodzaje depresji

Depresję z pozoru bardzo łatwo jest rozpoznać, ale też jest to chyba najczęściej zdarzające się rozpoznanie jakie ludzie sami sobie stawiają i mylą się. Warto się zatem dowiedzieć jakie aspekty bierze pod uwagę psychiatra zanim rozpozna depresję.

Depresja dwa razy częściej pojawia się u kobiet niż u mężczyzn, a jej roczne rozpowszechnienie w różnych krajach świata sięga od kilku do nawet kilkunastu procent. Jest to schorzenie generujące wysokie koszty ekonomiczne i społeczne, ponieważ realnie prowadzi do niesprawności i trudności w pełnieniu ról rodzinnych czy zawodowych. Depresja może występować u kobiet, mężczyzn i dzieci. W każdym przypadku psychiatrzy stosują ten sam zestaw kryteriów do jej rozpoznania.

Na depresję składa się zespół objawów takich jak smutek, utrata zainteresowań albo przyjemności z dotychczasowych pasji oraz spadek poziomu energii i aktywności. Objawy te powinny trwać przynajmniej dwa tygodnie by uprawnić specjalistę do rozpoznania depresji. Przy rozpoznawaniu depresji należy także wykluczyć wpływ substancji psychoaktywnych na wywołanie danego stanu (dlatego depresją nie są smutek i niepokój w przebiegu zespołu abstynencyjnego) oraz wykluczyć wcześniejsze występowanie epizodu manii lub hipomanii. Mania to przeciwieństwo depresji, przebiega ze wzmożoną energią, nadmiernie dobrym nastrojem i optymizmem, zaburzeniami snu, rozrzutnością, odhamowaniem seksualnym. Hipomania przejawia się podobnymi objawami, ale na tyle słabo nasilonymi, że nie zaburzają one codziennego funkcjonowania.

Wystąpienie przynajmniej jednego epizodu manii lub hipomanii w przeszłości zmienia rozpoznanie z depresji na chorobę afektywną dwubiegunową i drastycznie zmienia leczenie. Bowiem stosowanie antydepresantów w chorobie afektywnej dwubiegunowej jest niebezpieczne, grozi wywołaniem kolejnego epizodu manii. Jest to o tyle ważne, że osoby obciążone chorobą afektywną dwubiegunową raczej nie szukają pomocy będąc w manii, gdyż ta jest bardzo przyjemnym stanem, a po jej przeminięciu nie są skłonni odbierać tego okresu jako choroby. Jest zatem mało prawdopodobne, że nie pytani opowiedzą o nim podczas konsultacji z psychiatrą. Choroba afektywna dwubiegunowa zazwyczaj zaczyna się w młodszym wieku niż jednobiegunowa.

Oczywiście im więcej objawów tym większe nasilenie depresji. Poza objawami podstawowymi w depresji może także występować obniżenie samooceny, spadek szacunku do samego siebie, poczucie winy, nawet nieuzasadnione, lub wyrzuty sumienia. Osoby z depresją mogą się skarżyć na zaburzenie pamięci i koncentracji, czasem rodzi to niepokój o to, czy funkcje te kiedykolwiek poprawia się lub obawy o początek otępienia. Zjawiskiem słusznie kojarzącym się z depresją są także myśli i zamiary samobójcze, w skrajnym przypadku mogą one doprowadzić jednostkę do podjęcia próby samobójczej.

Depresja wpływa także istotnie na zmiany życia popędowego. Zaburzenia snu są w depresji zjawiskiem powszechnym, czasem zgłaszanym przez pacjentów jako jedyny problem. Typowo polegają one na bezsenności z przedwczesnym wybudzaniem się, ale może się także zdarzyć nadmierna senność utrudniająca normalne funkcjonowanie. Apetyt w depresji najczęściej ulega pogorszeniu, czemu towarzyszy utrata masy ciała. Może się także jednak zdarzyć wzrost apetytu z powodu depresji, szczególnie na słodycze, co wywołuje tycie. Choć nie jest to ujmowanie w kryteriach diagnostycznych, częstym zjawiskiem w przebiegu depresji jest także spadek ochoty na seks.

Szczególnymi postaciami depresji jest depresja sezonowa i okołoporodowa. Depresja sezonowa pojawia się u chorego głównie w miesiącach jesienno-zimowych, a dla jej powstawania ma prawdopodobnie znaczenie brak światła w tym okresie. W leczeniu depresji sezonowej stosuje się naświetlanie specjalną lampą, czyli fototerapię. W okresie ciąży – szczególnie na jej początku oraz w okresie poporodowym u kobiet także może wystąpić depresja. Stanu tego nie należy mylić z przygnębieniem poporodowym (tzw. baby blues), które dotyczy do 80% pań i ustępuje samoistnie. Niestety, u ok. 10% kobiet po porodzie rozwija się pełnoobjawowy zespół depresyjny, który wymaga leczenia. Przyczyn rozwinięcia się okołoporodowych zaburzeń depresyjnych upatruje się w wahaniach żeńskich hormonów płciowych. Istnieje także taka jednostka chorobowa jak depresja krótkotrwała nawracająca. W tej postaci epizody co prawda trwają do kilku dni, ale za to pojawiają się średnio raz w miesiącu.

Rozpoznawaniem depresji i jej dalszym leczeniem zajmuje się lekarz psychiatra.

lek. Agata Leśnicka

Finansuje misato Gdańsk

stat4u