optimmed

Przyjaciele:

Wydarzenia traumatyczne – podstawowe pytania.

Co to jest sytuacja kryzysowa?

To wszelkie zdarzenia, które prowadzą do destabilizacji psychicznej danej osoby. Najczęściej są to zdarzenia nagłe, niespodziewane. Dotknięta kryzysem osoba nie ma możliwości ani sposobu poradzenia sobie z tym zdarzeniem. Występuje wówczas poczucie lęku, szoku i trudności przeżywanych w związku z wydarzeniem. Wybrnięcie z sytuacji wymaga sięgnięcia po dodatkowe zasoby (np. pomoc psychologiczną).
Do sytuacji kryzysowych można zaliczyć m.in. takie zdarzenia jak śmierć bliskiej osoby, gwałt, zdradę, akt terroru, katastrofy komunikacyjne, klęski żywiołowe, wojny, poważne choroby, przemoc domową itd. Napięcie psychiczne może także pojawić się na pozór przy pozytywnych zdarzeniach jak narodziny dziecka czy niespodziewany awans w pracy.

Jakie mogą być konsekwencje sytuacji kryzysowych?

Czasami, jeśli osoba będąca w kryzysie nie otrzyma wsparcia może się to stać przyczyną poważnych zaburzeń psychologicznych. Wśród nich możemy wymienić m.in. ostrą reakcję na stres lub zaburzenie stresowe pourazowe.
Ostra reakcja na stres rozwija się zazwyczaj w ciągu kilku godzin lub dni po traumatycznym zdarzeniu. Objawy cechuje duża różnorodność, ale w typowych przypadkach obejmują one: początkowy stan oszołomienia ze zwężeniem pola świadomości i uwagi, niemożność rozumienia bodźców i zaburzenia orientacji. Często występuje lęk, przyspieszona akcja serca, pocenie się, rozpacz, agresja, gniew itd.
Zaburzenie stresowe pourazowe (PTSD) powstaje jako opóźniona lub przedłużona reakcja na zdarzenie stresowe, nawet kilka, kilkanaście tygodni po wydarzeniu. Typowe objawy obejmują epizody powtarzającego się przeżywania urazu na nowo w natrętnych wspomnieniach lub snach, poczucie odrętwienia, odizolowania, unikania działań i sytuacji, które mogłyby przypomnieć przeżyty uraz. Mogą pojawiać się wybuchy paniki, strachu, agresji, bezsenność, depresja, myśli samobójcze.
Warto dodać, że u osób cierpiących na przewlekłe zaburzenia o charakterze nawracającym, np. zaburzenia afektywne dwubiegunowe czy schizofrenię, konfrontacja ze stresorem o tak znacznym nasileniu może wyzwolić kolejny epizod choroby.

Co robić w sytuacji wystąpienia zdarzeń kryzysowych?

Najważniejsze jest zapewnienie bezpieczeństwa. Osoba będąca w kryzysie może w tym czasie nie potrafić samodzielnie się sobą zaopiekować. Niezwykle ważna jest pomoc bliskich, polegająca na zabezpieczeniu podstawowych potrzeb osoby w stanie traumatycznego stresu, takich jak: doprowadzenie do oceny stanu zdrowia przez lekarza (jeśli występowały także obrażenia fizyczne lub osoba ta cierpi na chorobę somatyczną), zapewnienie jedzenia, picia, odpowiednich warunków do snu, bezpieczeństwa mieszkania, dokumentów, przypominanie o niezbędnych czynnościach formalnych i prawnych oraz dostępność fizyczna i psychiczna osoby pomagającej.
Należy ponadto umieć w tym czasie uszanować potrzebę mówienia lub milczenia, potrzebę bliskości lub dystansu fizycznego. W pierwszych dniach i tygodniach od zadziałania stresora traumatycznego, pomimo iż początkowo objawy są dolegliwe i wywołują uczucie cierpienia, ogromna większość osób stopniowo wraca do wcześniejszego funkcjonowania. Czasem jednak tak się nie dzieje i jeśli sytuacja staje się coraz trudniejsza, mimo upływu czasu osoba czuje się gorzej, należy zgłosić się o pomoc do profesjonalnych instytucji.

Co to jest interwencja kryzysowa?

Pomoc w sytuacjach kryzysowych określa się inaczej mianem interwencji kryzysowej. Pomoc taką najłatwiej otrzymać w wyspecjalizowanych ośrodkach. Celem ośrodków interwencji kryzysowej jest udzielanie doraźnej pomocy potrzebującym tego osobom. Jest to forma przeznaczona dla osób w sytuacjach kryzysowych, z zaburzeniami adaptacyjnymi, zaburzeniami depresyjnymi reaktywnymi. Ośrodki interwencji kryzysowej zazwyczaj działają całą dobę, dzięki czemu praktycznie o każdej godzinie istnieje możliwość kontaktu osobistego lub telefonicznego z wykwalifikowanym terapeutą. Adresy i telefony są dostępne w PZP, oddziałach Psychiatrycznych, MOPS, ośrodkach polityki społecznej itp. Pomoc udzielana w tych ośrodkach jest bezpłatna. Nie jest potrzebne skierowanie. Pomoc może odbywać się indywidualnie lub grupowo. Pomoc dla osób będących w traumie można także uzyskać w każdej poradni zdrowia psychicznego.

Czemu służy pomoc psychologiczna w sytuacjach kryzysowych?

• daje wsparcie emocjonalne
• łagodzi lęk i niepokój
• daje poczucie bezpieczeństwa, otoczenie wsparciem
• ukierunkowuje nasz sposób myślenia
• wzmocnienie odporności na stres
• pomaga w konkretnych sprawach np. w pomocy prawnej

Opracowanie:
dr n. med. Paweł Zielazny

Literatura:
James Richard K., Gilliand Burl E : Strategie interwencji kryzysowej. Pomoc psychologiczna poprzedzająca terapię. Warszawa: PARPA, 2006
Lipczyński Andrzej: Psychologiczna interwencja w sytuacjach kryzysowych. Warszawa: Difin, 2007
Greenstone James L., Leviton Sharon C.: Interwencja kryzysowa. Gdańsk GWP, 2004
Finansuje misato Gdańsk

stat4u

test

Witamy Informacje
dla Pacjentów
Rejestracja Zespół leczący Kontakt Przetargi
i oferty pracy
Dowiedz się więcej! Polecane publikacje Materiały do
autodiagnozy
Konsultacje on-line Gdański Model
Deinstytucjonalizacji